Drollenkoekjes maken: voor alle leeftijden leuk, lekker en leerzaam...

Vies hè? Over kliederen met deeg, praten over poep en serieuze recepten.

Tja, het gaat weer over vies. Dit keer is het de titel van een enorm leuk boekje. Hoe lang ik het boekje van Betty Sluyzer en Alex de Wolf heb en hoe ik er precies aan kom weet ik niet meer, maar het zal nu toch al bijna 10 jaar in onze boekenkast staan. 

Wat me zo aantrok in het boekje, was de combinatie van een geweldig verhaal over drollenkoekjes en de recepten om deze en andere lekkernijen te maken. Wat te denken van muizenkeuteltjescake of olifantendrollen! 

Een combinatie ook van lekker en vies. En dat is precies wat peuters en kleuters zo heerlijk vinden aan het verhaal èn aan het kliederen met deeg. 

In mijn loopbaan als leerkracht en startende met een nieuwe groep voor 4 jarigen, heb ik ervaren dat kinderen echt smullen van het praten over poep en er net zo om moeten lachen als Nina en opa in het verhaal. 

Het maken van de drollenkoekjes deed ik ook met ze. Want ja, het kneden van deeg heeft veel weg van het kneden van klei of het spelen met modder. Al is de eerste aanraking met bloem, water en boter in eerste instantie nog spannender door de kleverige plakkende boter. Deze vorm van sensopathisch spel paste dus ook nog eens goed bij hun belevingswereld en uitingen van het lekker en toch ook vies vinden van deeg gingen regelmatig over de tafel. 

Het resultaat van deze heerlijke beleving samen, was een enorme berg aan drollenkoekjes in allerlei soorten en maten. Heerlijk!

Ik moet toegeven dat de resultaten niet altijd heerlijk waren....

Zo heb ik, toen mijn zoon in groep 3 zat, eens een eenvoudig briefje geschreven en in de brievenbus van zijn speelhuisje gedaan. Post! Samen met zijn vriendje kon hij, als startend lezer, ontcijferen dat het om een briefje ging over het maken van koekjes. En geloof me: dan willen alle kinderen graag moeite doen om te lezen!

Nu zijn we thuis geen echte snoepkonten, in de zin van liefhebbers van snoep, maar wel van chocola, drop en....koekjes!

Met een boodschappenbriefje en wat geld op zak werd de inkopen gedaan en als snel werd er driftig gekliederd, gekneed en.... verschenen de eerste drollenkoekjes op de bakplaat. 

Tijdens het bakken werd gesmuld van het verhaal over de drollenkoekjes van Nina. 

En wat in eerste instantie rook als heerlijke baklucht, verdween en veranderde in een vieze bijna verstikkende geur dat uit de oven kwam. Niks heerlijke koekjes: In een moment van onoplettendheid hadden de koekjesbakkers niet de knop van de oven-, maar de knop van de magnetronstand ingedrukt.  Het resultaat: vieze rook en roetzwarte koekjes!

En dat was echt even slikken. Zeker als je de hele middag verwoed bezig bent met het bereiden van deze heerlijke traktatie.

Daarom stonden er een dag later alsnog heerlijke koekjes op tafel. Dit keer geen drollenkoekjes, maar slakkenkoekjes. Ook een geweldig vieze glibberige combinatie, waar heerlijk van gesmuld werd! 

Vies hè?   van Betty Sluyzer en Alex de Wolf

hoort bij de serie Avontuur voor peuter en kleuter,

Uitgeverij Zwijsen ISBN: 90.276.8202.x

Een andere aanbeveling die ik in het kader van poepverhalen wil doen, maar dit bij velen wellicht al bekend is, is het boek: 

Over een kleine mol die wil weten wie er op zijn kop gepoept heeft  van Werner Holzwarth en Wolf Erlbruch

Uitgeverij C. De Vries-Brouwers  Antwerpen/ Rotterdam.  ISBN: 90-6174-582-9

Het belang van vrij knutselen:Geïnspireerde ouders en zeer betrokken kinderen door het werken met natuurlijke materialen.

Met een tasje op pad, spullen zoeken en er iets van maken: leuk voor een feestje!

In eerste instantie was het gisteren net voor de start van de binnenste buiten activiteiten de tent die de eerste aandacht trok. Ik had de hangtent meegenomen. Niet met een speciale reden, maar gewoon omdat er ook kinderen rondlopen die misschien wel even lekker in een tent willen zitten. Direct na aankomst had ik de tent opgehangen in de boom vlak bij de tafel waar ik met mijn spullen aan zat. Ik zag mensen kijken en hoorde een paar medewerkers er tegen elkaar iets over zeggen. En ineens stonden er twee enthousiaste moeders voor me om de tent van dichtbij te kunnen bekijken. Er ontstond een leuke discussie over zelf doen of laten maken van zo'n tent en daarbij deed ik uitleg over het hoe en waarom van de gebruikte materialen. Geïnspireerd door het zien van de tent en de manier waarop deze in elkaar zat riep de ene moeder tegen de ander dat ze haar wel zou helpen met het maken van een soortgelijke tent. En als alternatief is er natuurlijk de tafeltent, die je zo simpel mogelijk kunt houden als je zelf maar wilt.
(zie voor meer informatie het verhaal over buitenspelen of binnen hangen over de hangtent en het verhaal over de tas en de tent).

Heerlijk dat enthousiasme van die moeders bij het zien van mogelijkheden, geïnspireerd door de tent. En dat enthousiasme en de inspiratie bleven de hele middag voortduren.

Het concept om kinderen met een schoudertasje, gemaakt van canvas en een oude binnenband van de fiets, erop uit te sturen riep veel enthousiasme op. Een paar kinderen vonden het prettig er een zoekkaart bij mee te nemen, zodat onderweg nog eens gekeken kon worden op de kaart waar naar gezocht kon worden. Anderen deden het zonder kaart. Een van de meisjes had wat hulp nodig bij het zoeken. En dan is het leuk te zien dat je voor veertjes, takjes en bladeren helemaal niet zo ver hoeft te lopen. Overigens werd het tasje ook nog even kritisch bekeken, maar dat terzijde.

Na terugkomst bij de tafel bleken de meeste tasjes behoorlijk vol te zitten. Stenen, veren, stukken hout, besjes, bladeren en een verdwaalde stoffen bloem, allemaal gevonden en verzameld. 

Samen met de ouders zijn deze kinderen aan de slag gegaan met hun spullen. En dat kost best even wat denkwerk en oplossend vermogen. Want hoe maak je een olifant of een giraf van je spullen? En hoe maak je het hout vast? Dit leidde tot mooie overlegsituaties en samenwerking tussen ouder en kind. Geweldig! 

En ondanks dat de meeste kinderen nog jong waren en normaal gesproken een spanningsboog hebben van hooguit 20 tot 30 minuten, werd hier bijna anderhalf uur met elkaar gewerkt. Ik heb samen met ouders gesmuld van de betrokkenheid waarmee kinderen aan het werk waren: heel geconcentreerd en serieus werkend aan hun eigen idee.  En als je als volwassene vindt dat die olifant-figuur toch ook wel op een dinosaurus lijkt, dan heb je het mis! Nee, een dinosaurus ziet er echt heel anders uit!
Omdat sommige kinderen echt alle verzamelde materialen gebruikten en bewerkten tot iets moois, werd het idee geboren om dit ook met een kinderfeestje te gaan doen. Succes verzekerd!

En zo was ik getuige van de aanwezigheid van veel enthousiasme en plezier van ouder en kind met elkaar. En dat leidde tot mooie resultaten. Er zijn deze middag een olifant, een giraf, een zeehond, een kat en een kleine pieuw gesignaleerd. Wat een kleine pieuw is? 
Dat wist ik ook niet, maar bij navraag kreeg ik te horen dat het een klein pistooltje is want die doet: pieuw pieuw!

De olifant

De zwarte kat

Zonder naam

De Pieuw

De zeehond

De Giraf

Ik heb me laten inspireren deze week en ga het daarom volgende week weer hebben over lekker vies doen! 

Het belang van vrij knutselen: Een hoofd vol ideeën en handen vol verf

Bijzondere creaties gesignaleerd op de Ulebelt

Het is woensdag 31 juli. Vandaag gaat voor het eerst mijn activiteit op, educatief centrum en kinderboerderij, de Ulebelt in Deventer echt van start. Ik heb die middag een krat bij me met wat verf, wol en katoen, scharen en kwasten en een emmertje met rivierklei. Verder is de grote cupecake-tas ( zie mijn eerste verhaal op 21-03) gevuld met kleine tasjes, zoekkaarten en een vel met daarop het verhaal over de Ulebelter. Wie of wat dat is, weet niemand, maar ik heb van mijn neefjes geleerd dat het zoeken naar een verzonnen figuur de spanning voor de activiteit verhoogd. In plaats van het Parkbeest, tijdens de dag van het park, gaat het daarom nu over de Ulebelter.

Vanmiddag mogen de kinderen dus rondstruinen over het terrein van de Ulebelt op zoek naar bruikbaar materiaal om iets van te maken. Voor het zoeken en verzamelen van materialen gebruiken ze een tasje en een zoekkaart. 

Ik heb mijn spullen nog nauwelijks uitgepakt of daar komt een enthousiast clubje kinderen en mogelijk nog enthousiastere ouders aangelopen. 

Na een korte uitleg over de activiteit zie ik de kinderen met de tasjes erop uit trekken op zoek naar de spullen die aangegeven staan op de zoekkaart. Ze kennen de weg en hebben er zin in. Zoveel zin, dat het geduld voor het voorlezen van het verhaaltje over de Ulebelter bijna niet op te brengen is. 
Nu de kinderen aan het zoeken zijn, kan ik ze mooi observeren. Het valt op dat ze met elkaar heel serieus aan het verzamelen zijn. Het kan zo te zien nog wel even duren voor ze terugkomen bij de knutseltafel om daadwerkelijk aan de slag te gaan.  En ik weet dat ik niet de enige ben die daar van geniet. De enthousiaste ouders van deze kinderen hebben zichzelf een heerlijk plekje weten te verschaffen en genieten ook. Niet alleen van hun kinderen die heerlijk bezig zijn, maar ook van de rust die dat geeft èn van een bakje koffie en thee binnen handbereik.

Tijdens het vervolg van de activiteit hoor ik dat in de hoofden van de kinderen allerlei ideeën zijn ontstaan over wat te gaan maken van de spullen.
Hun zoektocht heeft veel opgeleverd: Er zijn veren gevonden, schors, takken, steentjes maar ook appels en pruimen en een stoepkrijtje. 

De verf en de klei die ik mee heb genomen zijn van groot belang om van al die spullen wat moois te maken. 

Trots op het resultaat!

Er wordt ook verf gemengd, want er is oranje nodig voor vuur. Samen is er overleg over het maken van oranje. Rood en geel maakt oranje! 
Leuk om steeds weer te zien hoe kinderen zich kunnen verwonderen over het ontstaan van nieuwe kleuren. En terwijl de oudere kinderen doorgaan met het tot stand brengen van hun creaties, gaat een jongentje door met het onderzoeken en voelen van de verf. Hij vraagt zich hardop af welke kleur te krijgt als je donkergrijs met groen mengt. Ik zie een grauwe kleur in gedachten opkomen en wil liever niet dat hij dit mengen in de praktijk brengt, omdat ik graag het frisse groen wil behouden in mijn bakje. Als ik hem dat duidelijk maak lijkt het voor hem goed. 

Even later zien ik zijn handen onder de verf: de ene met donkergrijs en de ander met groen. Hij staat op het punt de klodders verf op zijn handen te mengen met elkaar en ziet dat ik kijk: "Kijk, deze kleur krijg je!"  

Ik vergeet een foto te maken van deze heerlijke verfhanden. Ik ben bezig een paar bijzondere creaties te fotograferen om een indruk te geven van de middag. 

Uiteindelijk gaat het om veel meer dan alleen het resultaat. Het hele proces daaraan voorafgaand is zeker zo belangrijk en maakt het leuk voor de kinderen maar ook interessant voor mezelf. Voor de groep kinderen waarbij het kliederen en ontdekken van het materiaal nog zo van belang is, zoals ik dat eerder in mijn verhalen over kliederen met modder heb geschreven, wil ik ook ruimte bieden. Daarom ben ik blij dat ik met deze activiteiten op de Ulebelt zit. Daar is namelijk genoeg ruimte om te kliederen en vooral met modder! 

Met mijn volgende activiteiten, op 11,14 en 18 augustus, zal ik extra letten op de mogelijkheid om materialen te combineren met het zand en water dat er aanwezig is op de Ulebelt. Wat te denken van bijvoorbeeld het maken van een vlotje van takjes? Kunnen we deze echt laten varen? 

Ik ben benieuwd! Doe je mee? 

Het belang van spel: Pen en papier blijven onmisbaar: EHBO voor op reis en op de camping

Help! Als de kinderen zich nou maar vermaken op de camping.......

Het schrikbeeld van alle ouders die met hun kroost op vakantie gaan is toch wel die van jengelende kinderen die zich vervelen en daarbij elkaar of nog erger, jou als ouder lastig vallen. Kun je nog niet rustig rijden of lekker je boek lezen.

Gelukkig nemen we de IPOD, Nintendo DS, PSP en IPAD mee. En hebben we DVD's voor onderweg.

Dus kan ons niets gebeuren vandaag de dag. 

Die vakantiestress vooraf doet me denken aan een paar jaar geleden toen we voor het eerst met ons gezin echt gingen kamperen in Frankrijk. Het jaar daarvoor hadden we een caravan gehuurd. Dat beviel zo goed dat we diezelfde vakantie na twee weken caravan, op diezelfde camping in Frankrijk nog een weekje met een geleende tent bleven hangen. Nu durfden we het aan met onze eigen tent. 

Een camping bij de boer én een meer om te zwemmen op 7 kilometer afstand. Perfect!

Toch maakte ik me zorgen vooraf. Ineens was er het beangstigende gevoel of er wel genoeg te doen was voor de kinderen. Er was namelijk helemaal niets. Nou ja, een paard achter prikkeldraad en verderop wat ezels. Maar geen zandbak, schommels, slecht-weer verblijf, of gezellig animatie-team. 

Nou hebben we dat doorgaans ook niet nodig, maar een zandbak of in ieder geval íets, leek me toch wel handig.

En dan begint het gevreesde meteen na vertrek: de DVD speler doet het niet. Dat is balen. Hoe gaan we dit volhouden tot diep in Frankrijk?
Nou dat ging achteraf heel eenvoudig. Achter in de auto lag op een strategische plek een koffertje met gewoon wat papier een pen, potloden en stiften. In rap tempo werden reis-bingo-kaartjes gemaakt. Niet alleen cijfers om op een nummerbord te vinden, maar ook een automerk, kleur, een koe, trein, caravan, fiets kon op het kaartje voorkomen. En nu goed kijken en wie weet heb je bingo! We waren gered door pen en papier. 
Dat was namelijk ook handig bij het turven van de grote hoeveelheid caravans die we telden onderweg. 

Ook op de camping bleken papier, pen, potloden en stiften onmisbaar.

Waar we het in eerste instantie mee leken te redden, waren een paar takken, een extra zeiltje tegen de regen en de wind, eigen autootjes een kleedje en wat lekkers. 

Een paar takjes en een kleedje...

De IJssalon

Maar toen het eindelijk mooi weer was kwam natuurlijk het idee om een ijssalon te maken en ja, daar is reclame voor nodig en uit mijn EHBO -set ( eerste hulp bij onverwachte spelideeën) kwamen de papieren, potloden en stiften al snel tevoorschijn.

Dus mocht je nog last hebben van vakantiestress omdat je bang bent dat je kinderen zich gaan vervelen...met een paar essentiele basishulpmiddelen ben je zo gered! 

Fijne vakantie!

Het belang van het vrij knutselen: Kijk helemaal mijn eigen idee!

Ideeën in je hoofd vormgeven; wat doet dat met jou?

Ik weet nog dat ik als kind een rode step had met van die dikke witte banden. Ik reed er graag rondjes mee voor het kantoor van mijn vader. De step had ik eenvoudig met behulp van een paar dozen omgebouwd tot brede stoere scooter. Ten minste in mijn ogen was dat zo. Ik vond mijn creatie geslaagd en was er trots op. Als ik tijdens mijn rondjes langs de brievenbus kwam, werd die scooter in mijn gedachten een bus en was de brievenbus de halte waar ik mensen oppikte en wegbracht. Hoe het spel er voor een buitenstaander uit heeft gezien weet ik niet, want dat was op dat moment niet belangrijk. Ik reed rond op iets dat ik zelf had vormgegeven, waar ik trots op was en waarin ik ook de vrijheid voelde om de fantasie die ik had tot uiting te kunnen brengen.
Dat gevoel van vrijheid en trots komt terug als ik kijk naar de foto hieronder van de jongen met zijn creatie.


Met deze krans ben ik Julius Ceasar!

Ook dat moment is alweer even geleden, maar ik weet het nog goed. Deze jongen kwam de klas binnen en liep met veel enthousiasme op me af om zijn verhaal te vertellen, over de film die hij had gezien van Asterix en Obelix. Nu had ik die film toevallig ook gezien en dat schept een band. Ik kon helemaal meegaan in zijn enthousiasme.
Waarschijnlijk had hij bij binnenkomst al het idee om deze krans te maken en na een kort gesprekje over de film werd me dat ook duidelijk. Deze jongen had een idee in zijn hoofd, beelden in zijn hoofd, kon er woorden aan koppelen, maar hoe kreeg het nou vorm? Door zijn verhaal en idee met mij te delen vroeg hij eigenlijk om hulp bij het uitvoeren ervan.

Door zijn verhaal en idee met mij te delen vroeg hij eigenlijk om hulp bij het uitvoeren ervan.

Samen met hem, door hem vragen te stellen over de krans uit de film, kwam hij stapje voor stapje verder. Welke vorm, welke kleur, hoe groot ongeveer, welk materiaal past het best? Allemaal vragen die hem verder op weg hielpen zijn ideeën vorm te geven.

Hij zocht passend karton en papier, knipte en plakte en vroeg mij uiteindelijk om er tot slot een nietje in te doen. En toen was het af. Hij had een eigengemaakte krans, precies zoals hij had bedacht en liep ermee rond in de klas alsof hij Julius Ceasar zelf was. Het resultaat kreeg een extra dimensie. Deze jongen liep zelfverzekerd, vol trots rond: Kijk, helemaal mijn eigen idee! Èn helemaal zelf gemaakt!

En als iemand op dat moment een foto van mij had gemaakt, was te zien geweest dat ik net zo trots had gekeken.

En als iemand op dat moment een foto van mij had gemaakt, was te zien geweest dat ik net zo trots had gekeken. Het is heerlijk om kinderen de ruimte te kunnen geven, te maken wat ze op dat moment inspireert. Het is aansluiten op de belevingswereld van het kind. Ik zag en voelde zelfs de grote betrokkenheid bij het in elkaar knutselen van de krans. En er was nog iets in het hele proces waardoor ik zo trots was; deze jongen hield helemaal niet van knutselen. En nu had hij door zijn bevlogenheid en wens, samen met mij zijn idee weten vorm te geven, zijn afweer tegen knutselen overwonnen.Die trots komt uit zijn tenen! 

Die trots komt uit zijn tenen!

Ik herinner me dat deze jongen later in het schooljaar een eigen pietenmuts maakte. Een bakpietmuts. Daar heb ik maar weinig meer in hoeven te begeleiden: Ik gaf hem de ruimte en hij vertrouwde op zijn eigen mogelijkheden om het vorm te geven en ging aan de slag. Ik weet wel zeker dat er onder die bakpietmuts weer zo'n trots gezicht straalde! Dat knutselen en vormgeven gaven hem een gevoel van trots en plezier.  
En wat doet vormgeven met jou?

Het belang van spel en je rol als professional: Alweer buiten in de zandbak. Leg dat maar eens uit!

Leren kinderen nog wat op school met dit mooie weer?

Tja, bij welke ouder speelt die gedachte nou niet door het hoofd als ze langs het schoolplein lopen en zien dat hun kind alwèèr buiten aan het spelen is. Meestal is de gedachte erachter dat het vrije spelen op het schoolplein vooral iets gezelligs en vrijblijvends is en niets te betekenen heeft voor het leren van kinderen. Zo ziet dat er vanaf de zijlijn ook uit. Dat er veel meer gebeurt dan alleen maar een beetje gezellig met elkaar van het zonnetje genieten, vraagt om enige uitleg.
Die uitleg heb ik een paar jaar geleden mogen geven op De Kleine Wereld. Een school in Twello, waar ik toen met plezier vanuit spel met kleuters werkte. En waar het hart vol van is...wil je graag over vertellen!
Eindelijk had ik tijdens de ouderavond een podium om over de waarde van het spel te mogen vertellen en hoe dat nou zit met spelen en leren. Ik zal hieronder vertellen hoe dat ging.

Het is juni 2009 en het loopt tegen het eind van het schooljaar. We hebben al flink kunnen genieten van mooie warme dagen. Er wordt daarom veel buitengespeeld en tijdens dat spelen gaat het vooral over ijsjes verkoop. Wat ik dan zie is een hele rij emmertjes gevuld met zand op de rand van de zandbak. In de ogen van de kinderen zijn het bakken met ijs in allerlei smaken.

 

Ik zie emmers met zand. Hij ziet bakken met heerlijk ijs!


Hoe ik dat weet van die bakken ijs? Heel simpel. Als juf loop je je rondje op het schoolplein en dan zegt één van die kinderen met luide stem: IJsjes te koop! En dan kun je als juf een aantal dingen doen: Je kunt net doen of je het niet hoort en zegt niets. Je kunt iets gaan zeggen over het zand dat niet over de rand van de zandbak mag of  over de vieze broek en de vieze handen waar je oog op valt. Je kunt vragen hoeveel groene en hoeveel gele emmers er staan, maar dat alles is niet waar de kinderen je voor roepen. Ze willen dat je ijs bij ze koopt! En als liefhebber van spel ga ik daar graag op in. Ik heb er ook een plan mee. Ik ga ze namelijk uitdagen om meer te laten zien in het spel, geef het spel daardoor verrijking en bereik dat de kinderen door mijn inbreng actiever worden, ontdekken en meer leren.

Dus als ik hoor:" IJsjes te koop!" stel ik een vraag. Welke soorten ijs heb je?
En dan volgt er een hele opsomming aan lekkere smaken: aardbei, chocola, banaan, vanille...
Vervolgens vraag ik hoe ik dat kan zien of waar ik dat kan lezen; er staan geen namen bij de bakken met ijs. De oplossing ligt voor de hand: Ze rennen naar binnen, pakken stevig papier en een dikke stift uit de klas en schrijven de smaken op de kaartjes en steken ze in het zand in de emmer. Tijdens het schrijven komen de letters zomaar spontaan voorbij en veel kinderen zijn blij verrast als ze 'hun eigen' letter herkennen en vertellen enthousiast over de letters die ze al kennen omdat het dezelfde letter is dan in hun naam. Er wordt daarna nog driftiger geschreven op kaartjes dan daarvoor. Zo zie ik die groeiende betrokkenheid graag vanuit spel ontstaan. Daarna kan het spel van ijsverkoop weer verder. Welke smaken zal ik nemen? Hoeveel bolletjes neem ik? En wat kost eigenlijk een bolletje ijs? Nu komt zomaar een stukje rekenwerk aan de orde! Als één bolletje 1 euro kost, hoeveel kosten dan 2 of 3 bolletjes? En ook hier is het voor het spel fijn als er een soort kaart of prijslijst is waar op staat wat het kost. Dus ook het schrijven van de cijfers, het herkennen ervan en het afrekenen worden spontaan in het spel geoefend.
En wat te denken van de sociale vaardigheden en het taalgebruik tijdens het spel? Hoe ben je een vriendelijke klant of een vriendelijke ijsverkoper? Kun je op je beurt wachten? Hoe vraag je iets netjes? Kortom er wordt enorm veel geleerd tijdens dat buitenspelen.

Als ik aan deze laatste fase in het spel toekom merk ik iedere keer weer hoe de groep waarmee het spel gespeeld wordt groeit. In het begin zijn er een paar kinderen die starten. Tijdens mijn eerste reactie zie ik al kinderen kijken: wat gaat daar gebeuren? Bij het schrijven van de kaartjes en het toevoegen van materiaal daarvoor haken altijd nieuwe kinderen aan. Soms alleen om te kijken. Soms om mee te helpen met het schrijven. Dat vinden zij interessant. En uiteindelijk resulteert zo'n kleine ingreep in het spel en tonen van belangstelling voor het spel, in een ware groepsactiviteit. Het klinkt misschien cliché, maar ook hier geldt: wat je aandacht geeft groeit en kinderen houden je daarbij in de gaten.
Stiekem denk ik ook dat er kinderen zijn die weten: als deze juf mee gaat spelen, valt er wat te beleven en wat te leren. Want ook dat doen kinderen graag en dat doen ze vooral door te spelen. En bij mooi weer doen ze dat graag buiten. En ik geef ze daarin groot gelijk want daar valt enorm veel te ontdekken.

Na deze ouderavond waren de ouders overtuigd. Leerkrachten die werken met kleuters zijn dat ook. Toch hoor ik dat zij nog steeds deze uitleg moeten geven aan collega's en directeuren,
terwijl er echt flinke leeropbrengsten te halen vallen uit dat buitenspelen! 

'Opbrengst gericht buitenspelen' zult u misschien denken? 
Ja, dat is nou precies dat wat ik hierboven heb beschreven: als leerkracht een reactie geven die ervoor zorgt dat het spel verder gaat, verrijkt, verdiept en leert volgens plan. Dat vraagt om tijd en om kennis van het spel. En dat is gelukkig te vinden en een goede ondersteuning in de uitleg over de waarde van het spel. 
Om tijdwinst te behalen zou je als school ervoor kunnen zorgen dat er een doos met materialen klaar staat in de schuur waar papier, stiften, scharen en dergelijke in zitten, zodat kinderen niet steeds naar binnen hoeven om spullen te halen. Deze materiaallijst bestaat al en is te vinden op de site van HJK.

Daar is ook nog steeds het artikel over opbrengst gericht buitenspelen (Caminade & Leenders, april 2012) te vinden.
Deze auteurs hebben er ook een boek over geschreven:
Buitenspel in het zonnetje; de speelplaats als krachtige leeromgeving.

Meer leren? kijk op www.spelinbeeld.nl  voor een aanbod van studiedagen 2014-2015 over buitenspelen en meer.

En mocht je nu als ouder of als leerkracht op of langs het schoolplein lopen en iemand horen die roept dat er ijsjes te koop. Dan weet je: hier kan veel geleerd gaan worden!

Het belang van vrij knutselen: Het succes van kosteloze uitdagende materialen

Hoe niets toch heel waardevol kan worden.

Het is inmiddels al een aantal jaren geleden dat het IJsselhotel, aan de rand van het Worpplantsoen in Deventer, bijna zijn deuren opende . Nietsvermoedend over wat daar aan te treffen, liep ik met mijn kinderen langs het indrukwekkende gebouw om te zien hoe de laatste hand werd gelegd aan de voorbereidingen. Al snel viel mijn oog op een grote container waar enorme lege dozen in gegooid werden. Daar hadden waarschijnlijk de nieuwe stoelen ingezeten. De afmeting van de dozen bracht me in jubelstemming: 1 meter breed, 1 meter hoog en wel 1,5 meter diep! En niet één, nee, wel 20 dozen!  Die dozen kon ik echt niet laten liggen.
Nu waren we nogal klein behuisd, dus voor meer dan 2 dozen in de woonkamer had ik geen plek. Gelukkig bood de schuur onderdak aan nog eens 6 dozen en ik was voorlopig voorzien van heerlijk hutmateriaal. Want dat was natuurlijk het plan van mijn kinderen: Een hut bouwen waar je met gemak in kon zitten en languit in kon liggen!
En zo stonden er weken lang twee compleet ingerichte hutten naast elkaar in onze woonkamer. Een genot om te zien.

Toen ik een paar jaar later nogeens langs het hotel liep kon ik mijn blijdschap nauwelijks onderdrukken: weer een hele stapel enorm grote dozen. Deze keer heb ik ze meegenomen naar mijn toenmalige school en heb zo een aantal weken kunnen genieten van het ontstaan van de prachtigste hutten. Ik had me namelijk opgegeven voor de talentenmiddagen van groep 5,6,7 en 8 op de vrijdag. Mijn aanbod voor die middagen kreeg de titel: Maak er wat van!
Ik zorgde voor allerlei kosteloze (afval)materialen, waaronder die enorme dozen, en daar mochten de kinderen zelf iets van maken.Een clubje van 7 kinderen kwam erop af. Niet veel, maar hun keuze was wel bewust. Toen ik vroeg waarom ze dit hadden gekozen, gaven ze namelijk allemaal aan dat ze het fijn vonden dat ze zelf mochten weten wat ze gingen maken. En, misschien nog wel belangrijker: Het kon daardoor dus ook niet fout of verkeerd zijn. Dat waren mooie eerlijke antwoorden vond ik. Van het groepje wilden een paar kinderen alleen aan de slag en de rest wilde samen iets maken. En volgens verwachting: het werden stuk voor stuk hutten, gebouwd met een grote doos als basis.

Aan het eind van de hele cyclus middagen vroeg ik de kinderen hoe ze het vonden om zo met materiaal te hebben gewerkt. Heel opvallend bij deze antwoorden was, dat het vooral ging om de ervaring met elkaar. Er was een jongen die niet had gedacht dat hij zo goed zou kunnen samenwerken met de ander. Normaal gesproken hadden ze nog weleens ruzie en nu ging het overleg heel makkelijk. Er werd aangegeven dat het fijn was dat er geholpen werd bij elkaars hut. De kinderen die alleen aan het bouwen waren, hadden soms hulp nodig bij het vasthouden of vastmaken van materiaal en konden dit vragen aan de anderen en werden dus ook geholpen. Weer een ander gaf aan dat er gebruik gemaakt werd van wat iemand goed kon.

Nu had ik zelf tijdens de middagen vanalles gezien aan interactie en ook de goede sfeer geproefd onderling, maar dat kinderen dit zelf tijdens een ongedwongen evaluatie zo naar voren konden brengen was voor mij een extra genot. Wat kan zo'n eenvoudig, kosteloos concept toch enorm waardevol zijn. En dat 'spelen' op deze manier heel goed past bij, in dit geval, jongens uit de bovenbouw. Voor mij een reden om het vaker in te zetten. Zoals bij de dag van het park.

Samen gezocht naar mogelijkheden met materiaal

Ondanks dat de materialen buiten ter plekke gezocht moesten worden, was het concept weer de eenvoud van kosteloos materiaal waar je vanalles zelf van kunt maken.

Bij materiaal zoals die grote dozen is het niet nodig een voorzetje of idee aan de hand te doen, een doos daagt genoeg uit tot verbeelding. Bij buitenmateriaal kan dat anders zijn.

Om het de kinderen iets makkelijker en wellicht ook spannender te maken, heb ik een voorzetje gegeven door het parkbeest te bedenken. 

Met trots laat ik hiernaast en hieronder een paar parkbeesten zien die wij zondag hebben ontdekt. De variatie is eindeloos. Er zijn meer dan 30 parkbeesten gesignaleerd! Dus let goed op, wie weet zie je er nog een paar.

Goed te zien: vliegende beesten, dracula's met schors, klei, takjes, plastic. Zelfs het rode touw van de goochelaar werd gevonden en opnieuw gebruikt. De parkbeesten die hier niet te zien zijn, laten zich zeer waarschijnlijk in een van de volgende verhalen zien. Er is namelijk nog veel meer te vertellen over deze manier van werken met materialen!

En de tassen? Die had ik mee. Zowel de grote tas met cupcakejes als de kleine tassen om mee door het park en langs de IJssel te struinen.